Zašto „Beograd Plaza“? Koncept i inspiracija
Reč Plaza u španskom i srodnim jezicima označava trg, javno mesto okupljanja, forum ili tržnicu. U kontekstu našeg projekta, „Beograd Plaza“ predstavlja digitalni forum i arhivu posvećenu isključivo otvorenim gradskim prostorima. Verujemo da dušu jednog grada ne čine samo njegove zgrade, već praznine između njih – trgovi i parkovi gde se ljudi susreću, razgovaraju, trguju ili protestuju.
Inspiracija za projekat potiče iz velikih evropskih hronika i eseja o gradovima, kao i iz dela prvog srpskog urbaniste Emilijana Josimovića, koji je još 1867. godine prepoznao da Beogradu očajnički nedostaju uređeni parkovi i javni trgovi. Naš rad nastavlja tu tradiciju, posmatrajući grad kroz prizmu javnog prostora kao osnovnog ljudskog prava i temelja urbanog zdravlja.
Naša metodologija: Arhivi, literatura i terenski rad
Istraživanje istorije Beograda zahteva detektivsku upornost. Naš tim primenjuje trostepenu metodologiju u kreiranju sadržaja za sajt:
- Arhivska istraživanja: Proučavamo stare planove grada, istorijske mape, arhivske fotografije i dokumente iz fondova Istorijskog arhiva Beograda i Narodne biblioteke.
- Pregled stručne literature: Koristimo naučne radove iz oblasti arhitekture, istorije umetnosti i urbanizma kako bismo obezbedili maksimalnu tačnost svih podataka na sajtu.
- Terenski rad i fotografisanje: Redovno obilazimo lokacije, dokumentujemo njihovo trenutno stanje, arheološke ostatke i razgovaramo sa lokalnim stanovnicima kako bismo zabeležili usmenu istoriju i urbane mitove.
"Istoriju grada ne čine samo datumi i ratovi, već svakodnevni život ljudi na njegovim trgovima. Mi želimo da sačuvamo te tople, ljudske priče."
Vrednost slobodnog prostora u modernoj metropoli
Sa ekspanzijom investicionog urbanizma i izgradnjom ogromnih stambeno-poslovnih kompleksa, javni prostori Beograda nalaze se pod stalnim pritiskom. Otvorene površine se smanjuju, a parkovske površine se često pretvaraju u parkinge ili građevinske parcele.
Kroz naš projekat želimo da podignemo svest o tome da su slobodni javni prostori – trgovi i parkovi – neprocenjivo javno dobro. Oni deluju kao pluća grada, smanjuju efekte urbanih toplotnih ostrva, poboljšavaju kvalitet vazduha i nude besplatne prostore za rekreaciju i socijalizaciju svim građanima, bez obzira na njihov materijalni status. Zbog toga se zalažemo za zaštitu i svesnu rekonstrukciju svakog preostalog zelenog i pešačkog kutka u Beogradu.
Budućnost projekta: Proširenje vodiča i digitalne inovacije
„Beograd Plaza“ se nalazi na samom početku svog razvojnog puta. U prvoj fazi fokusirali smo se na kultne istorijske lokacije Starog grada i Vračara. U sledećoj fazi planiramo proširenje vodiča na trgove i parkove Novog Beograda (koji nude fantastične primere modernističkog urbanizma) i Zemuna (sa sopstvenim, specifičnim austrougarskim nasleđem).
Pored širenja baze tekstova, razvijamo i mobilnu aplikaciju koja će koristiti tehnologiju proširene stvarnosti (AR). Koristeći kameru telefona na samoj lokaciji, posetioci će moći da vide kako je taj trg izgledao u 19. veku ili tokom Drugog svetskog rata, čime će istorija grada postati neposredno vidljiva i opipljiva.